ابتدا بايد معناى« ورع» روشن شود سپس توضيح داده شود كه چرا افضل اعمال ماه مبارك رمضان ورع است.

امام صادق علیه السلام در مورد معناي ورع فرموده اند: الورع ، الوقوف عند الشبهة (۱) ورع آن است كه انسان در برخورد با شبهه  توقف كند، اگر شبهه حرام است يعني احتمال مي دهد انجام فعلي حرام باشد، آن را ترك كند و اگر احتمال واجب بودن مي دهد انجام دهد.

فضيل بن عياض مي گويد، از امام جعفر صادق(ع) سؤال نمودم كه ورع و پارسائى چيست؟ فرمود: چيزى است كه انسان را از محرّمات خداوند باز داشته و او را از شبهات دور گرداند (۲)

علامه طباطبايي صاحب تفسير گرانمايه الميزان نيز مي گويد: ورع به معناي پرهيز از حرام هاى خدا و اجتناب از ارتكاب مناهى[ گناهاني] است كه آدمى را به عذاب خدا مى ‏كشاند.(۳)

ريشۀ اصلي ورع آن است كه انسان پيوسته از نفس خويش حساب كشي كند. از نفس خود نسبت به عملكردهايش توضيح بخواهد. چنان كه امام صادق (ع) براي ورع يازده اصل و پايه ذكر كرده، اولين آن محاسبه نفس است.

«اَصْلُ الْوَرَعِ دَوَامُ مُحَاسَبَةِ النَّفْسِ (۴) ريشه و پايه اصلي ورع آن است كه پيوسته در همه رفتار و كردار خود حساب داشته باشى و از نفس خود در برابر كارهايي كه كرده جواب بخواهي.

اگر كسى بخواهد روى حقيقت با صفت ورع متصف گردد، نه تنها لازمست كه ترك محرمات و عمل به واجبات كند، بلكه آن اعمال و امورى را كه موجبات خلاف و مقدمات عصيان را فراهم مى ‏سازد، مى ‏بايد ترك نمايد.

لذا با توجه به معناي ورع و فلسفه يا هدفي كه خداوند از قرار دادن ماه مبارك به عنوان ضيافة الله دارد روشن مي شود كه « پاكسازي وجود انسان از گناهان و تهذيب نفس و بار يافتن به مقام قُرب ربوبي» بدون ورع تحقق نمي يابد.

پي نوشت ها :
۱. مستدرك الوسايل، محدث نوري، ج۱۷، ص۳۲۴، مؤسسه آل البيت، قم ۱۴۰۸ ش
۲. انوار العرفان في تفسير القرآن، ابو الفضل داور پناه، ج۱۲، ص ۲۵۷، ناشر انتشارات صدر – تهران، ۱۳۷۵ش
۳. الميزان، علامه طباطبايي، ترجمه سيد محمد باقر موسوي همداني، ج ۱۴، ص۲۵، ناشر دفتر انتشارات جامعه مدرسين حوزه علميه قم ، ۱۳۷۴ ش.
۴. مستدرك الوسايل، ج ۱۱، ص ۲۷۱.